Bouwen met stroThis is a featured page

Het bouwen met strobalen is begonnen na de uitvinding van de strobalenpers, eind 1800.
De eerste strobalen huizen werden gebouwd in de graslanden van Nebraska (Verenigde Staten). Hout was schaars en duur en stro en hooi waren rijkelijk voorhanden. Veel van de eerste huizen werden als tijdelijke onderkomens gebouwd. Toen men ontdekte dat de huizen van stro duurzaam en comfortabel waren, werden veel huizen gepleisterd en als permanente bewoning gebruikt. Bij de eerste strobalen huizen die werden gebouwd, werd geen gebruik gemaakt van een houten constructie om het dak te dragen, maar werd het dak gedragen door de strobalen zelf.

Van het begin van 1900 tot 1930 zijn er ongeveer 70 stro - en hooibalen huizen gebouwd. Ongeveer 13 van deze huizen staan er nog steeds en zijn in goede staat. Het grootste deel van de huizen bestaat niet meer. Het merendeel is door de eigenaren verlaten en doordat ze niet werden onderhouden, in verval geraakt.

In het begin van de jaren 50 neemt het bouwen van strobalen huizen langzaam af. Massaal geproduceerd bouwmateriaal, goedkoop en voor iedereen makkelijk te verkrijgen, verdringt de noodzaak om te bouwen met locaal geproduceerd bouwmateriaal.

In de jaren 80 neemt de belangstelling voor strobaalbouw weer toe. Gebaseerd op het idee dat het een goedkope en milieu vriendelijke manier van bouwen is, worden de eerste strobalen huizen gebouwd. Meer een meer mensen raken geinspireerd door deze nieuwe en ecologische manier van bouwen en er ontstaat een ware strobaalbouw beweging.

Ook in Europa, in Rusland en in het Midden-Oosten wordt strobaalbouw ontdekt. Wereldwijd zijn mensen actief om het bouwen met strobalen bekend en geaccepteerd te maken.
fundatie
In Nederland wordt het eerste strobalen huis in 1945, in Heeze gebouwd. Het is crisistijd, bouwmateriaal is schaars en duur. Strobalen zijn goedkoop en dus wordt er met strobalen gebouwd. Er wordt een skelet gebouwd en daartussen worden strobalen opgestapeld. Helaas bestaat het huis niet meer. De eigenaar heeft, toen hij het huis wilde verkopen, de strobalen vervangen door baksteen. Inmiddels zijn er in Nederland ongeveer 15 strobalen huizen gebouwd.

Het bouwen met strobalen is een milieuvriendelijke manier van bouwen. Stro is een afvalprodukt. Veel landen hebben een overschot aan stro en in deze landen wordt stro verbrand of ondergeploegd. Met name het verbranden van stro is een regelrechte milieuramp. Gelukkig is deze manier in de meeste landen inmiddels verboden. Het verbouwen en oogsten van stro kost minder energie dan het gebruik van ander bouwmateriaal. Bovendien heeft het in vergelijking met bijvoorbeeld bomen een korte groeitijd (1 jaar).

Stro is een natuurlijk materiaal en is biologisch afbreekbaar. Stro isoleert goed en is daarom voor de energierekening erg gezond. Mensen die in een strobalen huis wonen betalen 50% minder voor hun energierekening. Een strobalen huis is warm in de winter en koel in de zomer. Stro is duurzaam, mits een huis goed is gebouwd kan een strobalen huis eeuwen blijven staan.

Een strobalen huis, wat is gestuct met leem is gezonde en prettige leefomgeving. Er is een verhaal bekend van iemand die een strobalen stal bouwde voor zijn renpaarden. Hij vertelde dat hij zag dat de paarden zich er beter in voelden dan in hun oude stal en (geloof het of niet) hun prestaties gingen omhoog. Kortom, mensen en dieren worden er gelukkiger van. Bouwen met strobalen is relatief gemakkelijk en het is leuk!
samen werken
Een strobaal is makkelijk materiaal om mee te werken en is daardoor voor veel mensen toegankelijk. Strobaalbouw nodigt mensen uit die geen bouwervaring hebben om mee te doen, want iedereen kan de ene strobaal op de andere stapelen. Mensen die normaal niet snel zouden meedoen aan een bouwproces, omdat ze denken dat ze dat niet kunnen, hebben die angst veel minder wanneer het gaat om het bouwen met strobalen. Zo zie je over het algemeen bij strobaalbouw opeens heel veel vrouwen rondlopen, terwijl je in de traditionele bouw bijna geen vrouwen tegenkomt. Mensen met en mensen zonder bouwervaring werken zij aan zij en bouwen samen een huis. Het bouwen met strobalen is vaak een heel sociaal gebeuren.

Mensen die een huis van strobalen bouwen nodigen meestal hun vrienden, familie en kennissen uit om mee te bouwen. Er wordt veel gelachen op een strobaalbouwput, mensen zijn ontspannen en met plezier aan het werk. Het bouwen van een strobalen huis kan goedkoop zijn en is daarom voor mensen met een smalle beurs, of in gebieden waar mensen in armoede leven een goede uitkomst. Of je nu een strobalen huis van een miljoen bouwt, of een klein huisje van 500 euro, beide huizen zijn mooi en prettig om in te wonen. Strobalen huizen zijn mooi Een strobalen huis ademt een vriendelijke en natuurlijke sfeer uit. De dikke strobalen muren met hun subtiele ronde vormen hebben een speciaal karakter en zijn erg mooi, zeker wanneer deze met leem zijn gestuct. Voor wie nog niet is overtuigd van het gemak en het comfort van strobalenbouw is het de hoogste tijd om eens een kijkje te nemen in een strobalen huis!

--------------------------------------------------------------------------

Wonen in Stro

Michel Verschoor
freelance-journalist

In Ouwerkerk, een dorpje op het Zeeuwse Schouwen Duiveland, bouwt de 65- jarige Jan Sonneveld aan zijn 'droomhuis'. De gepensioneerde verzekeringsadviseur raakte jaren geleden in de ban bij het lezen van The Straw Bale House, hèt standaardwerk voor de aspirant strobalenbouwer. Sonnevelds strohuis is nu in aanbouw. Inclusief een garage krijgt zijn woning een omtrek van tien bij dertien meter. Met zijn ronde vormen neigt het naar organische architectuur. Tot aan het dak van zijn toekomstige villa worden de muren opgevuld met zo'n vijftig centimeter brede balen van graanhalmen.
Sonneveld heeft hoge verwachtingen van het huis. Rumoer van straat zal straks maar moeizaam doordringen. De akoestiek is volgens Sonneveld meer dan aangenaam. De binnenmuren krijgen een leemlaag; de buitenmuren worden met een mortel van schelpenkalk en tras-cement laag over laag waterdicht gemaakt. De hoeveelheid cement in de buitenmuur is gering, want cement vermindert het ademend vermogen van muren. "En dat is nu juist een van de bijzondere kenmerken van het huis van stro", zegt Sonneveld.
Strobalenbouw heeft milieuvoordelen. Bij de productie van een ton stro komt vijftig keer minder CO2 vrij dan bij de productie van dezelfde hoeveelheid beton. Na sloop gaat het spul zonder schadelijke effecten op in de kringloop. "De isolatiewaarde van strobalen is bovendien drie keer groter dan volgens Nederlandse bouwvoorschriften vereist is," weet de Haagse strobalenspecialist Martin Oehlmann, die zich, bij gebrek aan Europees onderzoek, baseert op research van het U.S. Department of Energy.
Bewoners van strobalenhuizen in de Verenigde Staten besparen ongeveer de helft aan energiekosten in vergelijking met bewoners van conventionele behuizing. Ook Chuck Bruner, eigenaar van een Amerikaans strohuis in Wyoming, geeft er hoog van op. In een Amerikaans milieutijdschrift zegt hij verwarming 's winters alleen onder extreme weersomstandigheden te gebruiken. "En in de zomer blijft de woning lekker koel. Airconditioning hebben wij nog niet nodig gehad." Oehlmann: "Het ideale strobalenhuis past als een derde huid. Als de dikke wanden ademen zorgen ze voor een vrijwel constante temperatuur."

Navajo-huizen
Stro en leem worden al sinds mensenheugenis gebruikt bij huizenbouw over de hele wereld. De belangrijkste impuls kreeg strobouw echter met de uitvinding van de balenpers in de Verenigde Staten in 1880. Innoverende kolonisten in Nebraska zagen een prima grondstof in de uitvergrote bouwstenen. Tussen 1890 en 1930 werden er zo'n veertig huizen, schoolgebouwen en kerken neergezet. Sinds de jaren dertig is stro als bouwmateriaal in de Verenigde Staten altijd op kleine schaal toegepast. Een van de grootste tot nog toe gerealiseerde projecten is het distributiecentrum van Real Goods, een natuurvoedingsketen.
Ook de impact van het Navajo-project is opmerkelijk. Navajo Nation, dat zich uitstrekt overdelen van Arizona, Nieuw Mexico en Utah, is met bijna 200.000 inwoners het grootste Amerikaanse reservaat voor de inheemse bevolking. Begin jaren negentig blijkt uit onderzoek van het Amerikaanse Department for Housing and Urban Development dat de Navajo-'indianen' dringend behoefte hebben aan adequate behuizing. De uitvoering daarvan blijkt ingewikkeld, want hout en elektriciteit zijn schaars in de afgelegen gebieden en de loon- en materiaalkosten hoog. Navajo-leiders geven bovendien de voorkeur aan betaalbare, energiezuinige woningbouw die de eigen identiteit en cultuur waardig is en gebruik maakt van regionale grondstoffen en lokale arbeiders. In samenwerking met verschillende Amerikaanse ministeries wordt een concept ontwikkeld waar vertegenwoordigers van de Navajo Nation mee instemmen. De keuze viel op een woning van strobalen en adobe (in zon gedroogde stenen). Die materialen zijn goedkoop, lokaal voorradig als agrarisch bijproduct en na een training door iedereen als bouwmateriaal te gebruiken. In de zomer van 1993 wordt een eerste demonstratiewoning neergezet in Ganado, Arizona. In het Navajo-reservaat vindt woningbouw aan de hand van het strobalenconcept de laatste jaren navolging.

Aardbeving-bestendig
De geschiedenis van de Europese strobalenbouw is minder kleurrijk. Toch is de methode hier niet onbekend. In het Brabantse Heeze geeft een architect vlak na de Tweede Wereldoorlog de voorkeur aan stro. Er is in die tijd gebrek aan van alles, behalve aan stro.
In het Franse Montargis staat Maison Feuillette, een strobalenhuis daterend uit 1921. Sinds 1986 zijn er in Frankrijk zo'n vijftien gebouwen bijgekomen. Volgens strobalenspecialist Oehlmann is de hernieuwde belangstelling vooral te danken aan voorstanders in "de ecologische hoek." Met name in het circuit van internationale ecodorpen is de bouwmethode in opmars. Tijdens de alternatieve Habitat-conferentie in Istanboel in 1996 gaven vertegenwoordigers van het Deense Gaia Netwerk een demonstratie van strobalenbouw. Sindsdien zijn strobalenhuizen gebouwd in onder meer de leefgemeenschappen Pommritz en ™kodorf in Duitsland en Findhorn in Schotland.
Maar ook particulieren in Nederland hebben het materiaal (her)ontdekt. Op tal van plaatsen in ons land zijn projecten met strobouw. Er zijn bouwvergunningen verleend in Heerden en Hoenderloo. In Harderwijk verrijzen strobalen vakantiehuisjes en een bioboer in Vreeland trekt binnenkort een nieuwe stal op van gestapelde strobalen.
Kenners als Oehlmann voorspellen een verdere toename van de strobalenbouw zodra het materiaal als volwaardig en milieuvriendelijk wordt geaccepteerd. Oehlmann ziet het liefst dat er nader technisch onderzoek komt naar de ecologische voordelen. En dan is er nog een handvol vooroordelen uit de weg te ruimen. Want een strobalen constructie zou nogal brandgevaarlijk zijn en voor muizen is het er prettig toeven. Daar krijgt de strobalenlobby nog een harde dobber aan? Oehlmann: "Een strobaal afgewerkt met leem of stuc is beter tegen vuur bestand dan menigeen zou vermoeden. Hout brandt eerder. En muizen vreten zich niet zo snel door een goed afgewerkte muur heen." Van instortingsgevaar wil geen van zijn vakbroeders iets weten. In gebieden met aardbevingsgevaar is een huis van stro zelfs beter bestand tegen aardbevingen dan een stenen variant.
boek
Slapeloze nachten
Toch kan volgens Oehlmann pas van een succes worden gesproken als strobalen ook bij grote bouwprojecten hun intrede doen. "De impact blijft minimaal als alleen een handvol milieumensen het concept omarmt." Maar voorlopig bevindt de bouw met strobalen zich in Nederland nog in een experimenteerfase. En zolang onderzoekers, overheid en progressieve bouworganisaties als de Stichting Experimentele Volkshuisvesting een afwachtende houding aannemen, zal het daar voorlopig ook blijven. De polderpioniers zijn bij de bouw van hun experimentele villa's de komende jaren voor een groot deel aangewezen op de steun van sympathisanten en de helpende hand van vrijwilligers.
Dat geldt ook voor Jan Sonneveld in het Zeeuwse Ouwerkerk. Het huis is half af, maar het grootste deel van zijn spaargeld zit nu al in zijn toekomstige huis. Hij heeft er slapeloze nachten van. Het ligt niet aan de prijs van de strobalen, want die schafte hij aan voor zo'n duizend gulden bij een boer in de omgeving. Toch is het zeker dat de kosten de begrote drie ton zullen overschrijden. Sonneveld: "Veel extra geld is geïnvesteerd in het stalen skelet en het stalen dak. Een concessie die ik om bouwtechnische redenen moest doen aan het oorspronkelijke milieuvriendelijke uitgangspunt." Strobouw hoeft overigens niet zo duur te zijn. Sonneveld wil een groen dak van sedum, een onkruidwerend vetplantje dat bestand is tegen droogte en samen met de aarden onderlaag het leefklimaat binnenshuis ten goede moet komen.




Posted Anonymously Latest page update: made by Anonymous , Jan 6 2008, 5:15 AM EST (about this update About This Update Posted Anonymously Edited anonymously

3 images added

view changes

- complete history)
More Info: links to this page

Anonymous  (Get credit for your thread)


There are no threads for this page.  Be the first to start a new thread.